Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
nơi nào đó. Ví dụ bạn sống gần Boston và bạn muốn những gợi ý về những nhà
hàng nơi bạn có thể dẫn theo trẻ nhỏ mà không bị cằn nhằn (chủ đề này thật ra mới
xuất hiện gần đây). Tuy rằng một số nhóm tin trong hệ thống phân cấp rec bàn về
thực phẩm nhưng vì hầu hết độc giả chắc chắn không ở gần Boston nên bạn sẽ
muốn nhận được những nhận xét khác hơn là những lời khuyên hữu ích về nhà
hàng (ví dụ, một ai đó ở Texas có thể chú ý rằng nếu không bận tâm đến việc phải
lái xe đến Dallas để ăn tối thì có thể tìm thấy một nhà hàng ở đó).
May thay, có các nhóm vùng và cục bộ phục vụ cho những thảo luận vùng
và cục bộ. Một hệ thống phân cấp ne về những chủ đề được sự quan tâm của New
England bao gồm những nhóm như ne.food, nơi để hỏi về những nhà hàng dành
cho trẻ nhỏ. (Nhân đây, những câu trả lời thực tế là có một số nhà hàng và một chỗ
dành cho thanh niên ở vùng ngoại ô đang ăn nên làm ra nhờ món hot dogs và
những người giữ trẻ để cha mẹ chúng có thể ăn uống thoải mái). Các hệ thống phân
cấp tiểu bang và vùng chỉ có ở những nơi có đủ các địa điểm USENET để các hệ
thống là xứng đáng tồn tại: ny cho New York, ba cho khu vực vịnh San Francisco
v.v
Ở những trường đại học và các tổ chức khác đủ lớn để có nhiều người sử
dụng tin tức Net, thường có những hệ thống phân cấp của riêng họ, ví dụ như mit
cho MIT. Nhiều công ty có những hệ thống nhóm tin cục bộ dành cho các thông
báo và thảo luận về những vấn đề của công ty. Ví dụ, tại một công ty phần mềm
trước đây tôi làm việc, mỗi khi ai đó đưa vào một thay đổi trong chương trình của
chúng tôi thì mô tả về thay đổi được gửi đi như một mục tin cục bộ sao cho mọi
người đều có thể theo kịp với những gì đang thay đổi. Đương nhiên, những nhóm
tin này chỉ được gửi trong nội bộ công ty. Hãy hỏi xem những tổ chức và nhóm tin
vùng nào mà hệ thống của bạn có vì về cơ bản nó tùy thuộc vào quyết định của
người điều hành hệ thống của bạn.
Xoay sở với các tin tức
Vâng, có thể bây giờ bạn đang rất mong muốn tìm ra những tin cho chính
bạn (nếu không, bạn nên đọc chương 13), USENET được thiết kế sao cho mọi
5
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
người nếu muốn đều có thể viết một chương trình đọc tin, do đó rất nhiều người đã
viết. ở đây, phần lớn tôi chỉ chú ý những chương trình tin UNIX được gọi là tm và
những chương trình trước đó được gọi là m, là những chương trình được sử dụng
rộng rãi nhất.
Tất cả các chương trình đọc tin đều hoạt động rất giống nhau (vì chúng cho
phép bạn đọc tin, bạn còn mong gì nữa?), do đó hầu hết trong số đó đều hoạt động
ít nhiều tương tự nhau chỉ trừ cách trình bày màn hình và một ít dạng lệnh. Các
chương trình tin được viết để ít nhiều biểu diễn trên toàn màn hình tuy rằng một số
có thể tận dụng màn hình hơn những chương trình khác. Tất cả đều được thiết kế
sao cho bạn lướt qua các tin nhanh chừng nào tốt chừng nấy (vì có rất nhiều tin),
do đó tất cả đều sử dụng những lệnh một chữ số rất khó nhớ trừ khi bạn đã quen
với chúng.
Bạn khởi động chương trình đọc tin bằng cách đánh vào trn (hoặc nếu nó
không chạy, đánh vào rn). Bạn có thể thấy một màn hình kiểu như sau:
% trn
Trying to set up a,newsrc file
running setup
Creating.newsrc in /usr/john1 to be used by news programs.
Done. If you have never used the news system before, you may
find the articles in new.announce.newusers to be helpful.
There is also a manual entry for rn. To get rid of newsgroups you aren't
interested in, use the 'u' command.
Type h for help at any time while running rn.
Unread news in general 14 articles
(Revising soft pointers - be patient.)
Unread news in ne.food 47 articles
Unread news in ne.forsale 1177 articles
Unread news in ne.general 268 articles
Unread news in ne.housing 248 articles
6
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
etc.
************* 14 unread articles in general-read now? [+ynq]
Nếu chương trình than phiền rằng nó không thể tìm ra cả trn lẫn rn thì bạn
phải yêu cầu giúp chọn chương trình đọc tin cục bộ. Những người sử dụng
Microsoft Windows có thể có một chương trình gọi là Trumpet, sử dụng một giao
diện Windows thông thường để xử lý tin. Ngay cả khi bạn không sử dụng trn hoặc
rn, cũng có thể đáng dùng thì giờ xem qua phần còn lại của chương này vì cách bạn
làm đối với tin cũng tương tự ngay cả khi những phím bạn phải gõ vào có khác.
Giả sử bạn đang xoay sở để khởi động trn hoặc rn, nó cho bạn biết rằng nó
thấy trước đây bạn đã từng sử dụng tin, do đó một file tên là.newsrc được tạo ra
(bạn không cần biết tại sao tên lại bắt đầu bằng một dấu chấm), trong đó nó ghi
nhận lại những bài báo mà bạn đã xem. Sau đó, với một sự lạc quan kỳ lạ, nó đoán
rằng bạn muốn đăng ký mọi nhóm tin có trên hệ thống của bạn. Dĩ nhiên, danh
sách các nhóm tin mà nó biểu hiện tùy thuộc những gì sẵn có trên hệ thống của
bạn.
Những điều quan trọng: nếu bạn đã chán đọc tin, bạn rời khỏi nó bằng cách
nhấn q (quit). Tùy theo bạn đang ở đâu, bạn có thể phải nhấn hai hoặc ba lần nhưng
luôn luôn có thể thoát ra.
Giả sử bạn vẫn chưa muốn rời thì bây giờ trn hoặc rn để tiếp tục lướt qua
mọi nhóm tin. Đối với mỗi nhóm, về cơ bản bạn có ba lựa chọn: bạn có thể xem
các bài báo, bạn có thể chọn không xem bây giờ nhưng lát nữa sẽ trở lại hoặc bạn
có thể không đăng ký sao cho bạn sẽ không bao giờ thấy lại nhóm tin này trừ khi
bạn đăng ký lại nó. Hãy nhấn y để chọn yes (muốn đọc nhóm tin), n để lướt qua
hoặc u để không đăng ký và không bao giờ thấy lại nhóm tin này (Dĩ nhiên, q dùng
để thoát khỏi trn hoặc rn).
Nếu bạn nhấn y, trn trình bày màn hình đầu tiên của bài báo thứ nhất chưa
được đọc trong nhóm tin general, là nhóm mà những bài báo về lý thuyết chỉ thu
hút sự quan tâm của những người sử dụng trên máy của bạn (Trên thực tế, nhóm tin
general có xu hướng đầy những thứ vô tích sự). Màn hình sẽ trông như sau:
7
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
general #6281
(1)
From: 0000-Admin(0000)
(1)
[1] backup
(1)
Organization: I.E.C.C.
(1)
Date: Sat Aug 7 06:48:03 1993
(1)
+
[1] src/xgopher.1.3/subst.h
src/xgopher.1.3/text.h
src/xgopher.1.3/typeres.h
src/xgopher.1.3/util.h
src/xgopher.1.3/version.h
src/xgopher.1.3/xglobals.h
1898999 blocks
61684+132852 records in
7417+1,0 records out
End of article 6281 (of6281)- what next? [npq]
Khi xem một bài báo, một lần nữa bạn lại có nhiều lựa chọn. Nếu bài báo
nhiều hơn một màn hình thì nhấn phím Spacebar sang màn hình tiếp theo, giống
như các lệnh more hoặc pg. Nếu bạn đã xem xong, nhấn n để sang bài kế hoặc q để
để thoát khỏi nhóm tin và sang nhóm tin kế tiếp. Nếu bạn thấy một bài báo hoàn
toàn không thú vị thì bạn có thể lướt qua phần còn lại của nó và bất kỳ bài báo nào
khác trong cùng nhóm tin có cùng tựa đề buồn chán này bằng cách nhấn k (kill).
Bạn có thể sắp xếp để những bài báo với những tựa đề buồn chán nào đó bị xóa bỏ
mỗi lần bạn vào một nhóm tin (Xem phần "à, đó là một file xóa (kill file)" trong
8
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
chương này). Bài báo mà bạn đang xem cho thấy kết quả của việc dự phòng tối
hôm qua trên băng từ nên trừ khi bạn là người phụ trách việc thay băng từ, bạn có
thể muốn nhấn k để lướt qua bất kỳ các báo cáo dự phòng nào.
Sau này bạn sẽ thấy rằng phần lớn trường hợp bạn sẽ nhấn Spacebar để đi
sang bài báo hoặc mục tin khác, và k để lướt qua nhóm bài báo. Cho đến khi bạn
cắt giảm trong nhóm mục tin mà bạn đã đăng ký xuống còn những phần hợp lý,
bạn sẽ thấy mình thường nhấn u để lướt qua hầu hết những nhóm tin mà bạn không
muốn đọc.
Các nhóm tin từ đâu đến? Chúng đi đâu?
Dưới đây là hai điều bạn cần biết liên quan đến việc thoát khỏi những nhóm
tin. Điều thứ nhất là những nhóm tin mới xuất hiện nhiều lần mỗi tuần vì USENET
phát triển nhanh cực kỳ. Mỗi lần bạn chạy trn hoặc rn, bạn sẽ có cơ hội đăng ký bất
kỳ nhóm tin mới nào xuất hiện. Chương trình trn hoặc rn hỏi một câu như sau:
Checking active list for new newsgroups
Newsgroup alt.comp.hardware.homebuilt not in.newsrc-subscribe?
[ynYN]
Bạn có thể trả lời y nếu đồng ý hoặc n nếu không muốn đăng ký. Nếu nhấn
y, nó hỏi bạn muốn thấy nhóm tin này xuất hiện ở đâu.
Put newsgroup where? [$^L]
Những câu trả lời có thể có cho câu hỏi này là $ (đặt nó ở cuối) hoặc + theo
sau là tên của một nhóm hiện có (để đặt nó sau nhóm đó).
Đôi khi, bạn có thể quên không đăng ký vào một nhóm tin, trong trường hợp
đó bạn có thể bật nó lên trở lại. Nhấn g theo sau là tên của nhóm mà bạn muốn
xem. Nếu bạn chưa bao giờ đăng ký nhóm thì rn hoặc trn có thể hỏi xem bạn muốn
đặt nó vào đâu trong danh sách và đề nghị cho bạn những lựa chọn tương tự ($
hoặc +). Bạn cũng có thể sử dụng g đi trực tiếp đến một nhóm tin nào đó để đọc
các bài báo mới của nó.
à! Đó là một file xóa (kill file)
9
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Trong hầu hết các nhóm tin, có nhiều cuộc thảo luận diễn ra, trong đó một số
có thể thú vị hơn những thảo luận còn lại. Bạn có thể sắp xếp để thường xuyên bỏ
đi những thứ gì không thú vị bằng cách sử dụng một kill file (file xóa). Khi bạn
đang đọc và gặp phải một bài báo hoàn toàn không thú vị, nhấn K (chữ hoa) để xóa
toàn bộ các bài báo có cùng tựa đề và cũng đưa tựa đề đó vào file để xóa cho nhóm
tin hiện tại. Trong tương lai, bất cứ khi nào bạn vào nhóm tin đó, rn hoặc trn sẽ
kiểm tra bất kỳ bài báo nào mới có các tựa đề trong kill file và tự động xóa chúng
đi để bạn không bao giờ thấy chúng. Sử dụng các kill file có thể tiết kiệm rất nhiều
thời gian và cho phép bạn tập trung vào những thảo luận thực sự thú vị.
Bạn có thể sửa đổi các kill file để bỏ đi những chủ đề thảo luận đã không còn
nữa và thêm vào những lệnh xóa file khác. Nếu bạn nhấn Ctrl-K trong khi đọc một
nhóm tin thì nó sẽ khởi động một phần mềm soạn thảo văn bản trên kill file của
nhóm (thường là vi hoặc emacs trên các máy UNIX). Các kill file có dạng giống
như sau:
THRU 4765
/boring topics/j
/was George Harrison in another
band before Wings?/j
Dòng thứ nhất cho biết bao nhiêu file đã được dò để tìm những chủ đề có thể
bị xóa (để tiết kiệm thời gian bằng cách không dò tìm lại toàn bộ nhóm mỗi lần).
Những dòng kế tiếp là các chủ đề mà bạn không muốn đọc. Bạn bỏ đi một chủ đề
bằng cách xóa dòng của nó trong kill file. Sau khi làm xong, lưu trữ file, rời khỏi
phần mềm soạn thảo văn bản và trở lại nơi bạn đang đọc tin.
Đôi khi bạn cũng thấy rằng một số người viết những bài báo mà bạn không
bao giờ muốn đọc. Bạn có thể sắp xếp để xóa mọi bài báo mà họ viết! Đánh vào
10
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Ctrl-K để sửa đổi kill file của nhóm tin và ở cuối thêm vào một dòng như sau:
/Aaron Burr/h:j
Giữa các dấu /, đánh vào tên tác giả như nó xuất hiện trong dòng From: lúc
bắt đầu bài báo của anh ta (hầu hết những tác giả này đều là đàn ông!). Bạn không
cần đánh vào toàn bộ nội dung của dòng From:, chỉ cần đủ để nhận diện tên người
đó. ở cuối dòng, sau dấu / thứ hai, đưa vào h:j. Sau đó lưu trữ kill file, rời khỏi
phần mềm soạn thảo văn bản. Thế là xong.
Bỏ qua những bài báo một cách nhanh hơn bằng trn
Nếu bạn đang sử dụng trn chứ không phải rn thì bạn có một cách tốt hơn để
chọn những bài báo mà bạn muốn xem hoặc không muốn xem. Sự khác biệt quan
trọng giữa trn và rn là trn có threads (nhóm các bài báo) (đó là lý do tại sao có chữ
t viết tắt), tức là những nhóm các bài báo có liên quan. Bạn có thể chọn hay bỏ qua
mỗi lần một nhóm này thay vì mỗi lần một bài báo.
Nếu bạn nhấn Spacebar hoặc + để vào một nhóm tin mới, bạn thấy một màn
hình chứa bảng mục lục giống như dưới đây, cho thấy những tựa đề của các thông
điệp chưa được đọc trong nhóm:
general 14 articles
a 0000-uucp(0000) 3 New mail paths
b 0000-Admin (0000) 10 backup
c Chet Arthur 1 System down to clean hamster cages
Select threads - All [Z>]
Nhóm tin này được gọi là general, tồn tại trên mỗi máy tính dành cho những
thông điệp cục bộ không thuộc về nơi nào khác. Có 14 bài báo chưa được đọc. Để
dễ dàng chọn lựa những gì để đọc, trn quy tụ những bài báo lại với nhau phần lớn
dựa trên tựa đề. Trong trường hợp này, ba bài báo được gọi là New mail paths, 10
bài được gọi là backup và một bài nói về hang chuột. Các chữ trong cột bên trái là
những chữ mà bạn dùng để chọn các bài báo để đọc. Ví dụ, bạn có thể nhấn C để
11
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
xem bài báo nói về các hang chuột.
Sau khi bạn đã chọn những bài báo trông có vẻ thú vị để đọc, bạn có một vài
lựa chọn sau đó. Bạn có thể nhấn Spacebar để đi tiếp sang trang kế của bảng mục
lục, nếu có, và bắt đầu đọc những bài báo được chọn nếu bạn thấy tất cả các tựa đề.
Hoặc bạn có thể nhấn D (chữ hoa) để đọc những bài đã chọn và xóa bất kỳ những
bài nào chưa được đọc trên màn hình (D là delete - xóa). Hoặc có thể nhấn Z (chữ
hoa) để đọc bất kỳ bài báo đã chọn nào và không xóa những bài không chọn.
Thật ra, USENET là một nghệ thuật
USENET chỉ cho phép một loại thông điệp: văn bản thường kiểu cũ (Vâng,
những bản mới có thể xử lý các ký tự tiếng Nga và tiếng Nhật nhưng chương này
đã đủ gây rắc rối lắm rồi nên không cần bàn tiếp về chúng). Nhưng có một số quy
ước được sử dụng rộng rãi cho phép đi vào những loại file khác.
Các file nhị phân
Một vài nhóm tin bao gồm một phần hoặc toàn bộ những file nhị phân được
mã hóa, hầu hết là những chương trình có thể thi hành cho IBM PC, Mac, những
máy tính cá nhân khác, các file bitmap GIF hoặc JPEC có các dạng hình ảnh (Xem
chương 17 về các chi tiết của những dạng thức file). (Bạn phải biết rằng nhóm tin
có lưu thông lớn nhất được đo bằng megabyte mỗi ngày được gọi là
alt.binaries.pictures.erotica và nó bao gồm chính xác những gì theo như tên gọi).
Cách thông thường để xem qua những file nhị phân bất kỳ loại nào được gọi
là uuencode. Bạn có thể nhận ra những thông điệp mã hóa theo uuencode vì chúng
bắt đầu với dòng begin tiếp theo đó là những dòng trông như rác trên màn hình như
sau:
begin plugh.gif 644
M390GNM4L - REP3PT45G00I05[I5-
6M30ME,MRMK760PịLPTMELTLMKPY
MEOT39I4905B05YOPV30IXKRTL5KWLJROJTOU.
6P5;3;MRUO5OI4J5OI4
Bạn giải mã chương trình này bằng một chương trình gọi là uudecode. May
12
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
thay, rn và trn có một bộ giải mã sẵn có mà bạn có thể khởi động bằng cách nhấn e
(viết tắt của extract). Đối với những file quá lớn, thường ngắt file được mã hóa
bằng uuencode thành nhiều bài báo. Đặc điểm extract đủ thông minh để xử lý điều
này nếu bạn nhấn e cho từng bài báo tuần tự.
Các nhóm file
Đôi khi một bài báo chứa một nhóm file. Những nhóm này được nén như các
shell archive hoặc shar file là những UNIX shell script (ngôn ngữ lệnh), khi được
thực hiện sẽ tạo lại các file mong muốn. Các shar file thường bắt đầu như sau:
- cut here -
# This is a shar file created on 4 Jul 1826
Bạn cũng có thể lấy ra các shar file bằng lệnh e của trn hoặc rn, giống như
bạn làm với các thông điệp được mã hóa bằng uuencode. (Nó đủ thông minh để
hiểu được loại thông điệp nào).
Nên biết rằng các shar file là một kiểu file gây hại vì chúng có thể chứa bất
kỳ lệnh nào mà bạn có thể đánh vào từ trạm cuối. Trong trường hợp xấu nhất, nó
có thể xóa toàn bộ các dòng của bạn, gửi thư điện tử tục tĩu với chữ ký của bạn
v.v Trong quá khứ, các shar file tinh nghịch chưa bao giờ gây ra nhiều vấn đề
nhưng cũng nên đề phòng một chút. Để hiểu chính xác, có những chương trình shar
cho phép dò tìm một bài báo shar, tìm những lệnh đáng nghi ngờ.
Lưu trữ file
Đôi khi một bài báo hấp dẫn đến nỗi bạn muốn lưu trữ nó lại để sau này sử
dụng. Bạn lưu trữ nó bằng lệnh S (viết tắt của save). Để lưu trữ một file, nhấn S,
tiếp đó là tên file mà bạn muốn lưu trữ. Nếu file chưa có thì rn hoặc trn sẽ hỏi xem
bạn có muốn nó định dạng file như một file thông thường hay một hộp thư (một
loại file đặc biệt thường chứa những thông điệp thư tín). Thường bạn lưu trữ file
như một hộp thư. Nếu bạn lưu trữ nhiều bài báo vào cùng một file là làm nó trở
thành một hộp thư thì sau đó bạn có thể sử dụng các chương trình thư tín (Xem
chương 7) để xem lại và thay đổi nội dung của hộp thư. Những file (hoặc hộp thư)
đã lưu trữ được đưa vào thư mục News của bạn trừ khi bạn đưa một thư mục khác
13
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
vào lệnh s.
Bạn cũng có thể lưu trữ một bài báo và chuyển nó cho một chương trình. Để
làm điều này, nhấn | (thanh đứng) thay vì s và tiếp đó là lệnh mà bạn muốn thi
hành. Lựa chọn này hữu ích nhất cho việc in ra thông điệp bằng cách đưa ra lệnh
lpr hoặc lp hoặc bất kỳ lệnh in cục bộ nào của bạn. Các ống dẫn (pipeline) UNIX
cũng được phép như trong
|pr -h "An important message" | lpr
Đừng nói rằng tôi không báo trước
Đôi khi bạn có thể thấy một bài báo vớ vẩn, không được mã hóa bằng
uuencode cũng chẳng phải là shar file. (Xem phần trước "Thật ra, USENET là một
nghệ thuật"). Những bài báo này sử dụng rot13 cipher. Rot13 là một chương trình
ngớ ngẩn thay từng chữ trong bộ chữ cái với một chữ khác cách đó 13 vị trí về phía
trước hoặc phía sau. Ví dụ, A trở thành N và ngược lại, B trở thành O v.v Đây
không phải là một bộ mã thật an toàn (tôi tin rằng nó đã được tạo ra cách đây 2000
năm) nhưng nó cũng không dự định trở thành một bộ mã như vậy.
Mục đích của rot13 là báo trước cho bạn biết rằng thông điệp này chứa
những từ ngữ thô lỗ hoặc một số điều gì đó xúc phạm, do đó bạn không nên đọc nó
nếu bạn có thể cảm thấy bị xúc phạm. Nếu bạn vẫn muốn đọc nó, nhấn X (chữ hoa)
để ra hoặc trn thử giải mã nó.
Đừng hy vọng sẽ được cảm thông nếu bạn phàn nàn về thông điệp xúc phạm
trong rot13. Sau cùng, bạn đã không phải đọc nó.
Tóm tắt các lệnh của trn và rn
Cho đến lúc này, có thể bạn đã quên hầu hết mọi chìa khóa then chốt kiểm
soát trn và rn. Dưới đây là tóm tắt các lệnh được mô tả trong chương này cùng với
một số lệnh khác mà có thể bạn muốn thử. Chương trình rn có thể trong hai trạng
thái khác nhau: trạng thái nhóm tin (Bảng 11.1) trong đó bạn chọn nhóm để đọc và
14
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét