PHT TRIN TH TRNG KHOA HC V CễNG NGH:
KINH NGHIM CA TRUNG QUC V VIT NAM
Vin Nghiờn cu Qun lý Kinh t TW
I- Phỏt trin th trng khoa hc v cụng ngh: Kinh nghim ca Trung
Quc v thc t Vit Nam
1. Khỏi nim th trng khoa hc v cụng ngh
Khỏi nim v th trng khoa hc v cụng ngh do cỏc hc gi Trung
Quc a ra khụng khỏc bit nhiu so vi khỏi nim ang c tha nhn
Vit Nam. V c bn theo cỏc tỏc gi Trung Quc, th trng khoa hc v
cụng ngh cng ging nh cỏc th trng khỏc, c hỡnh thnh trờn c s ba
iu kin sau: (i) phi cú hng hoỏ, õy c coi l iu kin thit yu nht
cho th trng hỡnh thnh v phỏt trin; (ii) phõn cụng lao ng xó hi phi
phỏt trin tng ng sao cho tn ti quan h cung-cu gia cỏc thnh viờn
trong xó hi v gia cỏc loi hỡnh sn xut trong xó hi, tc l phi cú ngi
cú nhu cu i vi hng hoỏ khoa hc v cụng ngh v ngi cú kh nng
cung ng nhng hng hoỏ ny; (iii) phi cú phng tin thanh toỏn ỏp ng
nhu cu ca ngi bỏn. Mc dự coi th trng khoa hc v cụng ngh cng l
mt dng th trng hng hoỏ nhng cỏc chuyờn gia Trung quc v Vit Nam
u thng nhất cho rằng th trng khoa hc và công nghệ l mt loi th
trng c bit. Tớnh c bit ny c to ra do c tớnh ca hng hoỏ
khoa hc v cụng ngh. Khỏc vi cỏc hng hoỏ khỏc, hng hoỏ khoa hc v
cụng ngh cú nhng c tớnh c bit sau: (i) hng hoỏ ca khoa hc v cụng
ngh thc cht l kin thc c th hin di mt dng vt cht hu hỡnh
nh bng sỏng ch nhng cng cú th vụ hỡnh di dng cỏc ý tng cụng
ngh; (ii) vic xỏc nh giỏ tr ca hng hoỏ rt khú khn do lao ng c
kt tinh trong hng hoỏ l lao ng trớ úc v tn ti s bt i xng thụng tin
gia ngi bỏn v ngui mua. Trong ú, thụng thng trong trng hp ny,
ngi bỏn (nh phỏt minh sỏng ch) v th mc c kộm hn ngi mua; (iii)
hng hoỏ khoa hc v cụng ngh mang tớnh cht tỏc ng ngoi lai
(externality) tớch cc m ú, li ớch xó hi do hng hoỏ em li ln hn li
ớch cỏ nhõn; (iv) so vi cỏc hng hoỏ khỏc, hng hoỏ khoa hc v cụng ngh
c sn xut v phỏt trin muộn hơn so với cỏc hng hoỏ vt th thụng
thng. Xut phỏt t nhng c thự ú m th trng khoa hc v cụng ngh
hỡnh thnh v phỏt trin mun hn cỏc th trng hng hoỏ thụng thng
khỏc, ng thi cho thy s cn thit v vai trũ ca Nh nc trong vic hỡnh
thnh v phỏt trin loi th trng ny.
Tuy nhiờn, trờn th gii, khỏi nim th trng khoa hc v cụng ngh hu
nh khụng c s dng m ch cú Trung quc (đợc gọi với thuật ngữ
1
chính thống là thị trờng công nghệ) v Vit Nam (sử dụng thuật ngữ thị
trờng khoa học và công nghệ). iu ny bt ngun t vic hai nc Vit
Nam v Trung quc u mang c im chung l chuyn i t c ch qun
lý k hoch hoỏ tp trung bao cp sang c ch th trng cú s qun lý ca
Nh nc. Do ú, điều này dn n hai im sau: (i) hot ng nghiờn cu
khoa hc v cụng ngh cũn mang du n ca c ch k hoch hoỏ trớc đây
cần đợc chuyn i cho phự hp vi c ch kinh t th trng; (ii) So vi
cỏc nc công nghiệp phỏt trin khỏc, Vit Nam v Trung quc cũn trỡnh
phỏt trin thp. Vỡ vy, theo c tớnh phỏt trin sau ca th trng khoa
hc v cụng ngh so vi cỏc th trng hng hoỏ thụng thng khỏc thỡ n
mt giai on phỏt trin nht nh, th trng khoa hc v cụng ngh mi bt
u hỡnh thnh v phỏt trin. Thờm vo ú, do du n ca c ch c li m
hnh vi ca mt s ch th tim nng cú th tham gia vo th trng khoa hc
v cụng ngh cn phi cú nhng thay i cho phự hp vi tỡnh hỡnh mi. Hai
im ch yu trờn ó lm cho khỏi nim th trng khoa hc v cụng ngh
c s dng ti Vit nam v Trung quc.
Nh vy, thc cht, vic hỡnh thnh v phỏt trin th trng khoa hc v
cụng ngh Trung quc v Vit Nam l quỏ trỡnh gia tng cỏc giao dch liờn
quan n cụng ngh gia cỏc ch th tim nng (giao dch gia doanh nghip
vi vin nghiờn cu, gia doanh nghip vi doanh nghip, gia trong nc
v ngoi nc, v.v.) nhm tng cng úng gúp ca khoa hc v cụng ngh
vo mc tiờu phỏt trin kinh t v xó hi. Trng tõm ca phỏt trin th trng
khoa hc v cụng ngh Vit nam v Trung quc l thit lp "mụi trng"
cn thit cỏc ch th cú th giao dch trờn th trng, khuyn khớch lng
cu trờn th trng thụng qua i mi v nõng cao nng lc cụng ngh ca
doanh nghip, tng cung hng hoỏ thụng qua thỳc y quỏ trỡnh thng mi
hoỏ cỏc kt qu nghiờn cu v gia tng tớnh nh hng th trng ca hot
ng nghiờn cu, khuyn khớch phỏt trin h thng cỏc dch v trung gian
(mụi gii, t vn cụng ngh, cung cp thụng tin, v.v.).
i vi mt vn cũn ang c tranh lun nhiu hin nay Vit nam
l nờn s dng khỏi nim "th trng cụng ngh" hay "th trng khoa hc v
cụng ngh", cỏc tỏc gi Trung Quc cho rng khụng nờn hiu tỏch bit gia
khoa hc v cụng ngh. Lý do chớnh l hin nay khong cỏch gia nghiờn cu
khoa hc v phỏt trin cụng ngh ngy cng c rỳt ngn. Ranh gii gia
khoa hc v cụng ngh tr nờn khú tỏch bch v do vy v mt thc tin th
trng khoa hc v cụng ngh hay th trng cụng ngh u mang ý ngha
nh nhau.
1
Nh vy, v khỏi nim th trng khoa hc v cụng ngh, nhỡn chung
khụng cú s khỏc bit ln gia cỏc hc gi Trung Quc v Vit Nam. Tuy
1
Cỏc tỏc gi Vit Nam cng ó a ra lun c tng t, xem Phỏt trin th trng khoa hc v cụng ngh
Vit Nam, NXB KHKT, 2004, tr. 17.
2
nhiờn, cỏc hc gi Trung Quc cú cỏch nhỡn ng i vi th trng khoa hc
v cụng ngh v ó t th trng khoa hc v cụng ngh trong mt bi cnh
tng th ca cỏc th trng hng hoỏ núi chung v do vy khng nh s liờn
h mt thit, s ph thuc cht ch ca th trng khoa hc v cụng ngh vo
trỡnh phỏt trin ca cỏc th trng khỏc. Chớnh cỏch nhỡn bao quỏt v sng
ng ny ó a n cỏc tp hp chớnh sỏch tng th v phi hp hi ho hn
trong vic phỏt trin th trng khoa hc v cụng ngh Trung Quc. Cỏch
nhỡn nhn th trng khoa hc v cụng ngh nh vy nờn c ỏp dng
Vit nam bi theo ú vic hỡnh thnh v phỏt trin th trng khoa hc v
cụng ngh ca Vit Nam hin nay b nh hng rt nhiu t kt qu ca cỏc
chng trỡnh ci cỏch cỏc khu vc kinh t nh i mi doanh nghip nh
nc, tng cng hi nhp kinh t quc t, ci thin mụi trng kinh doanh
cnh tranh lnh mnh.
2. Phỏt trin th trng KH&CN v vai trũ ca Nh nc
ỏnh giỏ chung v tỡnh hỡnh phỏt trin th trng KH&CN Trung quc
cho thy, th trng ny ó c quan tõm phỏt trin ti Trung quc ngay t
gia nhng nm 1980. Sau gn 20 nm, th trng ny ó phỏt trin n mt
mc nht nh. Trong nm 2003, 267.997 hp ng cụng ngh ó c ký
trờn ton quc (tr Tõy Tng do thiu s liu), tng 13% so vi nm trc.
Doanh thu ca cỏc hp ng cụng ngh tng ỏng k, t k lc u tiờn vt
100 t nhõn dõn t (NDT) (108.47 t nm 2003), tng 22.7% so vi nm
trc. Doanh thu trung bỡnh ca mi hp ng cụng ngh l 404,700 NDT,
tng 9.4% so vi nm trc. Nh vy, s lng cỏc giao dch trờn th trng
KH&CN Trung quc ó tng i nhiu v liờn tc tng theo cỏc nm.
Vit Nam, lng giao dch trờn th trng KH&CN cũn rt ớt v n
iu (ch yu din ra gia i tỏc nc ngoi v Vit Nam). T nm 1990 ti
nm 2002, ch cú khong 150 hp ng chuyn giao cụng ngh nhp khu
vo Vit Nam.
2
Con s ny mc dự cú th cha thng kờ ht lng giao dch
thc t trờn th trng
3
do nhiu lý do khỏc nhau (trong ú lý do ln nht cú
th l li ớch mang li ca vic ng ký giao dch hp ng cụng ngh khụng
bự p c chi phớ b ra) m cỏc ch th thc hin giao dch khụng mun
ng ký. Tuy nhiờn, nú cng phn no ch ra rng so vi Trung quc th
trng KH&CN Vit Nam cũn mi hỡnh thnh v phỏt trin mc rt
s khai. Thc trng ny cng cho thy khung kh th ch to iu kin
cho cỏc ch th tim nng tham gia giao dch chớnh thc trờn th trng cha
2
Xem Kinh t Vit Nam 2003, NXB Chớnh tr quc gia, 2004, tr. 90.
3
Vớ d nh theo s liu thng kờ chớnh thc ca B Khoa hc, Cụng ngh v Mụi trng (nay l B
KH&CN) thỡ trong giai on 1997-2000 khụng cú mt giao dch cụng ngh no c thc hin gia cỏc t
chc KH&CN v doanh nghip (Vin NCQLKTTW, 2003). iu ny khụng phn ỏnh ỳng thc t vỡ theo
s liu iu tra nm 2001 ca Vin Nghiờn cu Qun lý Kinh t Trung ng, ngun thu t hot dng chuyn
giao cụng ngh cho cỏc doanh nghip chim mt t trng ỏng k trong doanh thu hng nm ca mt s vin
nghiờn cu.
3
hon thin. Trong trng hp ca Trung quc, cỏc ch th tham gia ng ký
hp ng cụng ngh l do h cú nhng li ớch nht nh nh c hng u
ói v thu theo chớnh sỏch khuyn khớch ca nh nc, c bo v trc
phỏp lut khi cú nhng tranh chp (s phõn tớch cỏc phn sau) ng thi
nhng th tc ng ký hp ng cụng ngh cng n gin v thun li.
Nhng thnh cụng trong quỏ trỡnh phỏt trin th trng khoa hc v cụng
ngh Trung Quc núi trờn bt ngun t nhng thay i v nhn thc, t
duy v cỏch thc qun lý ca Nh nc, c th hin nhng im sau õy:
Th nht, vic Nh nc chuyn t vai trũ ngi ch huy v tham gia trc
tip sang vai trũ ngi to mụi trng thun li v khuyn khớch cỏc hot
ng khoa hc v cụng ngh l mt thay i cú tớnh t phỏ trong t duy
qun lý Nh nc i vi cỏc hot ng khoa hc v cụng ngh ti Trung
Quc. i vi th trng KH&CN, Nh nc Trung quc ó khỏ thnh cụng
trong vic m nhim vai trũ thit lp mt khuụn kh cn thit th trng
vn hnh bao gm: (i) to iu kin cho s xut hin ca hng hoỏ trờn th
trng cụng ngh thụng qua xỏc lp v m bo thc thi quyn s hu cụng
nghip; (ii) to dng "vn hoỏ" giao dch chớnh thc trờn th trng cụng
ngh; (iii) to iu kin hỡnh thnh cỏc dch v h tr th trng (nh h
thng thụng tin, mụi gii cụng ngh) (c th s xem xột cỏc mc sau).
Chớnh s thay i kp thi ny ó m li, to ra khụng gian cho cỏc giao dch
trờn th trng ng thi thỳc y cỏc t chc nghiờn cu ca Nh nc
chuyn sang c ch hot ng mang tớnh th trng hn v do vy thit lp
c mi quan h gia cỏc t chc ny v nhu cu th trng.
Th hai, Nh nc Trung Quc ó nhn thc mt cỏch kp thi vai trũ
ng lc ca khoa hc v cụng ngh, tm quan trng ca s gn kt mt thit
gia khoa hc v cụng ngh vi phỏt trin kinh t. Khoa hc v cụng ngh ó
thc s c coi l lc lng sn xut hng u. Trờn c s t duy ny, Nh
nc ó mt mt gia tng u t t ngõn sỏch nh nc cho phỏt trin khoa
hc v cụng ngh, c bit tp trung theo hng gn kt khoa hc v cụng
ngh vi phỏt trin kinh t. Cú th thy rừ iu ny qua tc tngtrung bỡnh
14.5% mi nm trong u t t ngõn sỏch nh nc cho khoa hc v cụng
ngh giai on 1990-2001. Hu ht cỏc chng trỡnh khoa hc v cụng ngh
u c nh hng tp trung vo phc v phỏt trin kinh t thụng qua vic
y mnh thng mi hoỏ cỏc kt qu nghiờn cu. Mt khỏc, Nh nc to
mụi trng kinh doanh cnh tranh v hng ti i mi cụng ngh (s xem
xột c th mc sau).
Th ba, bt ngun t nhn thc v vai trũ ng lc ca khoa hc v cụng
ngh i vi phỏt trin kinh t, Nh nc trung ng Trung quc ó khỏ
thnh cụng trong vic thm thu v bin nhng nhn thc ú thc s tr
thnh nh hng cho vic ban hnh v thc thi chớnh sỏch hu ht cỏc a
4
phng v cỏc b ngnh. Bng chng l trong nm 2003, ó cú 19 tnh,
vựng t tr v thnh ph trc thuc trung ng t doanh thu t hp ng
cụng ngh trờn 1 t nhõn dõn t, tng gp ụi so vi nm 2002. Cỏc c quan
qun lý Nh nc khỏc nhau u phi thc hin nhng nhim v nhm mc
tiờu phỏt huy vai trũ ng lc ca khoa hc v cụng ngh trong phỏt trin
kinh t-xó hi. Vớ d:
* U ban K hoch cú nhim v:
Ti u hoỏ quỏ trỡnh hin i hoỏ v c cu cỏc ngnh cụng nghip
truyn thng thụng qua gia tng úng gúp ca khoa hc v cụng ngh.
Chuyn hoỏ cỏc thnh tu khoa hc v cụng ngh thnh nng sut thc
t, s dng nhng thnh tu cụng ngh cao nh hng c cu cỏc ngnh
cụng nghip.
M rng quy mụ nhng kt qu nghiờn cu ang trong quỏ trỡnh th
nghim.
Chuyn cỏc chng trỡnh phc v quõn s thnh phc ph cỏc mc tiờu
dõn s.
Nõng cao nng lc nghiờn cu c bn ca Trung Quc.
* U ban Khoa hc:
p dng khoa hc v cụng ngh ci thin kinh t nụng thụn.
a nhng thnh tu khoa hc v cụng ngh vo phỏt trin cỏc ngnh
cụng nghip trờn c nc.
nh hng cỏc hot ng nghiờn cu v trin khai trong cỏc vin
nghiờn cu, cỏc trng i hc v cỏc khu phỏt trin cụng ngh cao.
Nõng cao trỡnh khoa hc v cụng ngh nhm phỏt trin xó hi.
Bỏm sỏt nhng thnh tu ca th gii trong nhng lnh vc cụng ngh
cao quan trng nhm phc v phỏt trin kinh t v quc phũng.
nh hng v khuyn khớch cỏc hot ng kinh doanh trong cỏc vin
nghiờn cu.
Xỏc nh cỏc mc tiờu, nh hng v ni dung chin lc ca nghiờn
cu c bn.
* U ban kinh t v thng mi:
Nõng cao nng lc i mi cụng ngh cỏc doanh nghip.
nh hng phỏt trin cỏc sn phm mi.
* U ban nh nc v Nn tng khoa hc t nhiờn:
nh hng, iu phi, v ti tr cỏc nghiờn cu c bn v mt s
nghiờn cu ng dng, phỏt trin i ng lm nghiờn cu.
Nh vy, cú th núi thnh cụng ca Trung Quc l ó bin nhng nhn
thc v vai trũ quan trng ca khoa hc v cụng ngh trong phỏt trin kinh t
- xó hi thnh nhng hnh ng chớnh sỏch thc tin v nht quỏn.
5
Vit Nam, ngay t u nhng nm 1980 cho n nay, ng v Nh
nc ta ó nhn thc rt rừ vai trũ quan trng ca khoa hc v cụng ngh
trong phỏt trin kinh t. Nhng nm gn õy, vn chuyn i vai trũ ca
Nh nc t ngi trc tip cung cp sn phm khoa hc v cụng ngh sang
vai trũ to mụi trng thun li cỏc ch th tim nng tham gia trao i
trờn th trng cng ó bt u c thc hin nh tin hnh xõy dng khung
kh lut phỏp, thc hin i mi c ch qun lý hot ng khoa hc v cụng
ngh
4
, v.v Tuy nhiờn, nhng gỡ Vit Nam t c cũn rt m nht. So vi
Trung quc, Vit Nam ó cha bin c nhng nhn thc v vai trũ quan
trng ca khoa hc v cụng ngh i vi phỏt trin kinh t - xó hi thnh
hnh ng thc tin v do ú cha thc s t c nhng kt qu nh mong
mun. Cỏc a phng, cỏc cp, cỏc ngnh cha thc s ch ng quan tõm
n phỏt trin khoa hc v cụng ngh ca ngnh v a phng mỡnh t ú
to ng lc phỏt trin ngnh v kinh t a phng. Mt trong nhng
nguyờn nhõn dn n tỡnh trng ny l do c ch phõn cụng phõn cp hin
hnh trong qun lý nh nc v phỏt trin khoa hc v cụng ngh cũn to ra
hng suy ngh nhim v phỏt trin khoa hc v cụng ngh l chc nng ca
B Khoa hc v Cụng ngh m khụng phi l nhim v ca cỏc b, ngnh v
a phng. Mt trong nhng dn chng in hỡnh l cho n nay, trong k
hoch v bỏo cỏo phỏt trin kinh t - xó hi ca cỏc a phng hng nm vn
cha cú phn ỏnh giỏ v k hoch v s úng gúp ca khoa hc v cụng
ngh vo phỏt trin kinh t - xó hi. So vi Trung quc, nhng khung kh
phỏp lut cng nh mụi trng cn thit huy ng s tham gia ca cỏc ch
th vo th trng khoa hc v cụng ngh Vit Nam ó bc u hỡnh
thnh nhng cũn rt nhiu vng mc v hn ch. Vic chuyn cỏc t chc
nghiờn cu ca Vit Nam sang hot ng theo nh hng th trng ó c
t ra nhng cho n nay theo nhn xột ca nhiu nh qun lý v nh nghiờn
cu, chỳng ta vn cũn cha thc s khi ng (cỏc vn ny s ln lt
c phõn tớch k hn cỏc phn sau).
3. Doanh nghip: ch th chớnh trờn th trng khoa hc v cụng ngh
Mt trong nhng thnh cụng ln nht ca Trung quc l ó to ra nhng
iu kin cn thit doanh nghip tr thnh ch th chớnh trờn th trng
khoa hc v cụng ngh. Hn th na, doanh nghip khụng ch l bờn mua
trờn th trng m cũn l bờn bỏn. Trong nm 2003, khu vc doanh nghip ó
ký kt 73.390 hp ng, tng 27,7% so vi nm 2002. Tng doanh thu do cỏc
hp ng cụng ngh ny mang li l 51,87 t nhõn dõn t, chim 47% so vi
tng doanh thu t hp ng cụng ngh trờn c nc
5
. S n ng ký phỏt
minh sỏng ch do khu vc doanh nghip chim 64,7% trong tng s n ng
ký v s vn bng c cp chim 46,5% trong tng s vn bng c cp
4
Xem TS.Lờ ng Doanh, 2003
5
Trong khi ú, t trng ny ca cỏc t chc nghiờn cu v trin khai l 18%, ca trng i hc 10%, ca cỏ
nhõn 1%, ca cỏc t chc thng mi cụng ngh 14% v ca cỏc t chc khỏc 10%.
6
trờn c nc (2002). Hin nay, chi tiờu cho nghiờn cu v trin khai ca cỏc
doanh nghip chim t trng ln nht (61.2% nm 2002) trong tng chi cho
nghiờn cu v trin khai trờn c nc
6
. 40% cỏn b nghiờn cu khoa hc v
cụng ngh ca Trung Quc lm vic ti cỏc doanh nghip va v ln. Thnh
cụng ca cỏc doanh nghip Trung Quc trong th trng in thoi di ng,
xoỏ b th c quyn ca cỏc hóng ln nh Motorola, Nokia, Sam Sung ó
chng t nng lc hp thu v i mi cụng ngh ht sc mnh m cỏc
doanh nghip. Bỏo cỏo ca cỏc hc gi Trung Quc cng cho thy rng nng
lc cụng ngh ca cỏc doanh nghip Trung quc cho phộp nhiu doanh
nghip chuyn t ph thuc vo cụng ngh nhp khu sang phỏt trin cụng
ngh c lp.
Thnh cụng trờn cú c l do mt mt Trung quc ó to dng c mụi
trng buc doanh nghip phi chỳ trng n vic nõng cao cụng ngh mt
khỏc chớnh ph ban hnh nhiu chớnh sỏch h tr doanh nghip t c
mc tiờu ny. Trc ht, Trung quc ó to c mụi trng cnh tranh
thụng qua cỏc chớnh sỏch ci cỏch kinh t v quỏ trỡnh t do hoỏ, hi nhp
quc t. Cỏc doanh nghip Trung Quc sm phi i mt vi ỏp lc cnh
tranh khụng ch gia cỏc doanh nghip trong nc vi nhau m cũn ỏp lc
cnh tranh t cỏc cụng ty khng l bờn ngoi. Cỏc doanh nghip Trung Quc
ó ý thc c rt rừ v sc mnh ca khoa hc v cụng ngh trong quỏ trỡnh
cnh tranh trờn th trng v khoa hc cụng ngh ó tr thnh ng lc thc
t trong phỏt trin doanh nghip.
Bờn cnh ú, Nh nc Trung quc ó h tr v khuyn khớch rt hiu
qu cỏc doanh nghip thụng qua ban hnh v thc hin nhiu chớnh sỏch v
thu v tớn dng. Vớ d, Chớnh ph trung ng khuyn khớch cỏc doanh
nghip chỳ ý hn ti nghiờn cu v trin khai v do ú qui nh chi phớ cho
nghiờn cu v trin khai, chi phớ cho cỏc thit b quan trng cú giỏ tr di
100.000 nhõn dõn t c hch toỏn vo chi phớ giỏn tip (overhead), nhp
khu thit b s dng trc tip cho nghiờn cu v trin khai c min thu
giỏ tr gia tng. khuyn khớch doanh nghip phỏt trin cỏc sn phm mi
v nõng cp sn phm, Chớnh ph lp mt qu c bit ti tr cho vic
phỏt trin nhng sn phm mi quan trng. Cỏc doanh nghip cụng ngh cao
trong cỏc khu cụng ngh cao c gim 85% thu thu nhp v c min
trong 2 nm u. Chớnh ph trung ng thc hin cỏc chng trỡnh cho vay
c bit i vi cỏc doanh nghip nõng cp cụng ngh v trang thit b.
Tuy nhiờn, thi gian qua khi ban hnh cỏc chớnh sỏch, Trung quc cng cú
nhng im hn ch cn phi xem xột v rỳt kinh nghim cho Vit Nam. Th
nht, Chớnh ph trung ng ó ch chỳ trng vo cỏc doanh nghip ln m
hu ht l doanh nghip nh nc m cha chỳ ý ti khu vc doanh nghip
6
T trng ny gn ging vi t trng ti cỏc nc phỏt trin nh ti M l 72,9% (2002), Nht 73,7%
(2001), c 70% (2002), Phỏp 62,4% (2001), Anh 67,4% (2001).
7
nh v khu vc t nhõn. Trong khi ú, õy li l cỏc doanh nghip v tinh
quan trng khụng th thiu i vi cỏc doanh nghip ln. Hu ht cỏc doanh
nghip nh, doanh nghip t nhõn khụng c tip cn vi cỏc ngun h tr
v i mi cụng ngh ca Nh nc. Do khụng c h tr v chỳ trng
ngay t giai on u sau mt thi gian di, hin nay kh nng nghiờn cu v
trin khai ca khu vc ny hu nh khụng cú. Nng lc i mi cụng ngh
ca khi doanh nghip ny yu nh hng n nng lc i mi tng th ca
ton b khu vc doanh nghip Trung quc núi chung. Th hai, khu vc
doanh nghip mc dự ó ginh mt khon chi tiờu ỏng k cho nghiờn cu
trin khai nhng hu ht ch tp trung vo nghiờn cu ng dng. Xut phỏt t
mc tiờu ti a hoỏ li nhun ca khu vc doanh nghip thỡ õy hnh vi d
gii thớch v cng ging vi tỡnh hỡnh ca khu vc doanh nghip thuc a s
cỏc nc phỏt trin khỏc. Tuy nhiờn, iu ỏng núi l trong bi cnh ú, Nh
nc ó khụng chỳ trng vo u t cho nghiờn cu c bn. Chi cho nghiờn
cu c bn ch chim 5,7% tng chi tiờu cho nghiờn cu v trin khai trờn c
nc (2002). S mt cõn i gia nghiờn cu c bn v nghiờn cu ng dng
cú th s nh hng n nng lc i mi cụng ngh ca ton b nn kinh t
Trung Quc trong di hn v nh hng ti mc tiờu sỏng to v c lp v
cụng ngh.
Ti Vit Nam hin nay, khu vc doanh nghip cha th hin vai trũ trờn
th trng khoa hc v cụng ngh. õy cng l mt trong nhng lý do ch
yu lm cho th trng khoa hc v cụng ngh ca nc ta mi phỏt trin
giai on rt s khai. Doanh nghip Vit Nam thm chớ cha tham gia th
trng khoa hc v cụng ngh mnh m vi t cỏch l bờn cu ch cha núi
n vai trũ l bờn cung trờn th trng. Phn ln khu vc doanh nghip cha
quan tõm n i mi cụng ngh v cha coi ú l yu t quyt nh trong
phỏt trin doanh nghip. Chi tiờu ca khu vc doanh nghip cho nghiờn cu
v trin khai ch chim di 30% tng chi tiờu cho nghiờn cu v trin khai
trờn c nc. Rt ớt cỏc doanh nghip cú c s nghiờn cu riờng. Cỏc nh
khoa hc v cụng ngh hin nay ch yu lm vic ti cỏc vin nghiờn cu, s
lm vic ti doanh nghip rt ớt (cú chng thỡ ch cú cỏc cụng ty cú vn u t
nc ngoi v doanh nghip nh nc ln).
Thc trng trờn bt ngun t nhiu nguyờn nhõn trong ú hai nguyờn nhõn
mang li thnh cụng cho Trung quc li cha c thc hin tt Vit Nam.
Mụi trng kinh doanh hin nay cha thc s to ra ỏp lc cnh tranh buc
cỏc doanh nghip (nht l doanh nghip nh nc) phi quan tõm n i mi
cụng ngh. Mc dự Chớnh ph ó tin hnh nhiu bin phỏp ci cỏch khu vc
doanh nghip nh nc, m ca nn kinh t v phỏt trin khu vc t nhõn
nhng mụi trng kinh doanh hin nay vn cũn dung dng nhng doanh
nghip khụng quan tõm n i mi cụng ngh. im trng tõm l khu vc
doanh nghip nh nc vn cũn c hng nhiu u ói so vi cỏc khu vc
doanh nghip khỏc, thm chớ hng v th c quyn do ú bn thõn khu vc
8
ny khụng cú ỏp lc phi chỳ trng n khoa hc v cụng ngh trong khi
nhng khu vc khỏc khụng cú iu kin phỏt trin. Bờn cnh ú, cng
ging nh Trung quc, Vit Nam ó ban hnh nhng bin phỏp u ói v
thu, v tớn dng khuyn khớch doanh nghip quan tõm n khoa hc v
cụng ngh nhng trong quỏ trỡnh thc hin, nhng th tc c nhn u
ói li quỏ phc tp rm ra nờn cỏc chớnh sỏch ny ó khụng mang li tỏc
ng ỏng k. Mt khỏc, do bi cnh mụi trng kinh doanh nh ó nờu trờn
nờn cng lm gim s hp dn ca cỏc chớnh sỏch khuyn khớch ny.
4. Nhp khu cụng ngh v u t trc tip nc ngoi (FDI)
Cú ba im ỏng chỳ ý t kinh nghim nhp khu cụng ngh ca Trung
Quc. Th nht, khi nhp khu cụng ngh, Trung Quc c bit quan tõm ti
vic phỏt trin cụng ngh c lp, thay cho vic da hon ton vo cụng
ngh nhp khu. Trung Quc hy vng cú th thỳc y nõng cao nng lc
cụng ngh ni sinh thụng qua nhp khu cụng ngh. Cỏc cụng ngh chuyn
giao t cỏc nc tiờn tin vo Trung Quc u c trin khai trờn quy mụ
ln, nh ú nng lc ch to v sn lng ca cỏc doanh nghip Trung Quc
tng mnh. Phi tha nhn, Trung Quc ó thc hin mc tiờu ny khỏ tt.
Hin ti Trung quc ang hỡnh thnh xu hng tng cng chi tiờu cho hp
ng nghiờn cu v trin khai trong nc thay vỡ nhp khu cụng ngh t bờn
ngoi do chi phớ cho nghiờn cu v trin khai trong nc r hn. Giỏo s Han
Jinlung cho bit, hin nay Trung Quc cú khong 100 hóng sn xut in
thoi di ng ca Trung Quc, phỏ v th c quyn ca Motorola, Nokia v
Ericsson trc õy. õy chớnh l bng chng hựng hn v kh nng hp th
tt cụng ngh nhp khu v t phỏt trin cụng ngh c lp ca Trung Quc.
Th hai, khong cỏch cụng ngh nhp khu vo Trung Quc v cỏc cụng
ngh tiờn tin trờn th gii ngy cng thu hp. Nhp khu cụng ngh cng tr
nờn a dng hn, chuyn t nhp khu thit b ton b v thit b chớnh sang
nhp khu cỏc yu t thuc v phn mm ca cụng ngh. Trong ú, cỏc yu
t thuc v phn mm chớnh l nhng gỡ mt quc gia cú th tip thu t
ú t nõng cao nng lc cụng ngh ca chớnh mỡnh.
Th ba, mt s lng ln cụng ngh hin i ó c em vo Trung
Quc thụng qua u t trc tip nc ngoi. Vo cui th k 20, ngy cng
cú nhiu doanh nghip cú vn u t nc ngoi mang cỏc cụng ngh tiờn
tin, thm chớ l nhng cụng ngh tiờn tin nht vo Trung Quc. Nm 2001,
42% cỏc doanh nghip cú vn u t nc ngoi s dng cụng ngh tt nht
ca cụng ty m. T nm 2002, gn 80% cỏc d ỏn u t nc nc ngoi ó
s dng cỏc cụng ngh tt nht ca cụng ty m. Ngy cng nhiu cỏc cụng ty
a quc gia quy mụ ln ó xõy dng cỏc b phn nghiờn cu v trin khai
Trung Quc. Nm 2002, c lng cỏc phũng ngiờn cu loi ny lờn ờ hn
180 cỏi. Cht lng v tm quan trng ca cỏc phũng nghiờn cu ny ngy
9
cng gia tng. õy l im thnh cụng rt ln ca Trung quc trong thu hỳt
u t nc ngoi, c bit liờn quan n vn phỏt trin khoa hc v cụng
ngh. Theo cỏc chuyờn gia Trung quc, ngoi vic cú th thu c li nhun
ln, s d cỏc cụng ty nc ngoi u t vo nghiờn cu v trin khai ti
Trung quc l do hai lý do ch yu: (i) ngun nhõn lc trỡnh cao ca
Trung quc rt di do trong khi giỏ li r hn nhiu so vi cỏc nc khỏc.
Lc lng lm nghiờn cu v trin khai Trung Quc ó tng t 671.000
ngi nm 1992 lờn ti 59,19 triu ngi nm 2002. Hng nm cú hng trm
nghỡn sinh viờn Trung Quc c gi sang o to ti nhng nc tiờn tin
nht; (ii) c s vt cht phc v cho vic trin khai cỏc hot ng nghiờn
cu v trin khai Trung quc tng i y , m bo cho cỏc hot dng
ny cú th tin hnh c.
Trong thi gian qua Vit Nam cng ó nhp khu mt s lng khụng nh
cụng ngh t nc ngoi. Tuy nhiờn, so vi Trung quc, Vit Nam mi ang
chp chng giai on u trong quỏ trỡnh nhp khu cụng ngh. Nhng
in hỡnh v vic nhp khu v ỏp dng thnh cụng cụng ngh mi em li s
khi sc cho doanh nghip trong nc cũn rt ớt. Hin nay, cỏc doanh nghip
nhp khu ch yu thit b mỏy múc, t trng giỏ tr phn mm cụng ngh ch
chim khong 17% tng giỏ tr nhp khu.
7
Mt iu d nhn thy l hin
nay nng lc cụng ngh ca cỏc doanh nghip Vit Nam cũn rt thp. Chỳng
ta cũn thiu kin thc v nng lc hp thu cụng ngh, do vy cha hp
th nhiu hn lng cụng ngh nc ngoi cng nh nhp khu cụng ngh
cha to c tỏc ng lan to.
i vi hot ng u t trc tip nc ngoi ti Vit Nam, cỏc cụng
ngh tiờn tin c a vo theo con ng FDI cũn cha nhiu. Vic thnh
lp cỏc b phn nghiờn cu v trin khai ti Vit Nam i vi cỏc cỏc cụng ty
nc ngoi hu nh khụng xy ra. Nguyờn nhõn chớnh l Vit Nam cha to
c ng lc cỏc cụng ty nc ngoi a cụng ngh tiờn tin nht vo
Vit Nam. p lc cnh tranh t phớa cỏc doanh nghip trong nc ca ta hu
nh nh bộ, khụng th to thnh mi e do i vi cỏc cụng ty nc ngoi.
Khụng ging nh Trung Quc, vic tip thu cụng ngh nhanh chúng cng vi
nhõn cụng giỏ r v sn xut quy mụ ln khin cho cỏc sn phm ca Trung
Quc thc s mang tớnh cnh tranh cao, nht l v giỏ c, khụng ch th
trng trong nc m ngay c th trng nc ngoi. Cỏc tp on a quc
gia cng cha xut hin nhiu Vit Nam, trong s hn 500 cụng ty a quc
gia hng u th gii, hin ch cú khong 80 cụng ty ti Vit Nam. V cui
cựng l ngun nhõn lc v c s vt cht ca chỳng ta cha ỏp ng c k
c v s lng v cht lng cho hot dng nghiờn cu v trin khai ca cỏc
cụng ty nc ngoi.
7
Xem Phỏt trin th trng khoa hc v cụng ngh Vit Nam, NXB Khoa hc v K thut, 2004, tr. 71.
10
T kinh nghim trờn cú th thy, nõng cao nng lc cụng ngh thụng qua
nhp khu cụng ngh v FDI cú thnh cụng hay khụng ngoi vic ph thuc
vo chin lc nhp khu thu hỳt cụng ngh thớch hp trong tng giai on
phỏt trin ca nn kinh t cũn ph thuc rt ln vo nng lc tip thu cụng
ngh, m suy cho cựng l yu t con ngi. Việt nam cng ó phn no thc
hin nhng bc i nh Trung Quc, tuy nhiờn Trung quc ó to c s
bt phỏ nh cú ngun nhõn lc cht lng cao v ch ng chun b trong
mt thi gian di. Nh trờn ó núi, hng nm cú hng trm nghỡn sinh viờn
Trung Quc du hc ti nc ngoi, bờn cnh ú Trung Quc cng xõy dng
c nhng trng i hc, nhng vin nghiờn cu ng u khu vc. Kinh
nghim ú cho thy rng vic u t nõng cao cht lng ngun nhõn lc l
nhim v mang tớnh sng cũn i vi kh nng tip thu v vn lờn lm ch
cụng ngh ca Vit Nam.
5. H thng nghiờn cu khoa hc v cụng ngh
Do yu t lch s, Trung quc v Vit Nam u cú im rt chung l s
tỏch ri gia h thng cỏc t chc nghiờn cu trin khai vi khu vc sn xut
kinh doanh. Trong c ch c, nghiờn cu khoa hc c thc hin trờn c s
nn kinh t k hoch tp trung, cỏc hot ng nghiờn cu khoa hc Trung
Quc xa ri sn xut. Hu ht cỏc hot ng nghiờn cu khoa hc trờn ton
quc c Chớnh ph bao cp, cỏc t chc nghiờn cu v trin khai a phn
l ca nh nc. Cỏc t chc nghiờn cu khoa hc Trung Quc hoc c
lp, hoc c xõy dng trong cỏc trng i hc vi nhng nguyờn tc hot
ng riờng, khụng gn kt vi nhu cu t khu vc sn xut. Do vy, nhng
thnh qu v cụng ngh ca cỏc t chc ny thng cỏch xa nhu cu ca th
trng.
Nhn thc c vn ny, trong quỏ trỡnh phỏt trin th trng khoa hc
v cụng ngh, Trung quc cng ó tin hnh mt s bin phỏp ci cỏch h
thng nghiờn cu v trin khai. Hin nay, nhiu vin nghiờn cu truyn thng
bt buc phi hot ng nh mt doanh nghip. Khỏ nhiu cỏc vin nghiờn
cu khoa hc sau khi chuyn i ó thit lp nguyờn tc hot ng khoa hc
v cụng ngh cho phự hp vi nhu cu trờn th trng. Cỏc t chc ny
khụng ch thỳc y vic phỏt trin v ng dng cỏc kt qu khoa hc cụng
ngh do mỡnh thc hin vo cuc sng m nhiu t chc cũn m nhim chc
nng nh mt t chc trung gian trờn th trng khoa hc v cụng ngh (lm
chc nng mụi gii v t vn cụng ngh). Bờn cnh ú, Nh nc cng ó
ginh mt khon ngõn sỏch ỏng k khuyn khớch cỏc vin nghiờn cu tin
hnh thng mi hoỏ kt qu nghiờn cu ca mỡnh v ng ký bo h bn
quyn cho nhng phỏt minh sỏng ch ú.
Tuy nhiờn, cho n nay, mc dự ó t c mt s kt qu nht nh,
Trung quc ó khụng my thnh cụng trong vic ci cỏch h thng cỏc t
11
chc nghiờn cu v trin khai. Theo ỏnh giỏ ca cỏc chuyờn gia Trung quc,
hin nay, nng lc nghiờn cu ca hu ht cỏc vin nghiờn cu vn cũn tng
i kộm. õy l mt trong nhng yu t c bn c coi l kỡm hóm s phỏt
trin ca th trng khoa hc v cụng ngh Trung quc. Mt trong nhng
nguyờn nhõn chớnh l do Chớnh ph vn cha quyt tõm ci cỏch khu vc
ny. Hin nay, phn ln ngun ti chớnh ca nhiu vin nghiờn cu vn do
nh nc cp trc tip hoc thụng qua cỏc chng trỡnh nghiờn cu khoa hc
v cụng ngh do cỏc c quan ca Nh nc qun lý. Trong khi ú, theo cỏc
chuyờn gia, cỏc chng trỡnh ny thng khụng hiu qu. Ngun ngõn sỏch
nh nc ginh cho cỏc chng trỡnh ny b s dng mt cỏch lóng phớ. Ti
Trung Quc mi chớnh quyn a phng u cú cỏc qu nghiờn cu khoa
hc riờng v c s dng vo nhiu chng trỡnh nghiờn cu trựng lp
khụng cn thit. C ch la chn ngi thc hin cỏc chng trỡnh ny
khụng cú s cnh tranh do ú khụng chn c ngi thc hin hiu qu
nht cng nh cung cp c hi dung dng cho nhng t chc nghiờn cu
trin khai khụng thc s cú nng lc. S chm tr v trỡ tr trong ci cỏch h
thng nghiờn cu v trin khai ca Trung quc c coi l mt trong nhng
yu t chớnh, cn tr s phỏt trin ca th trng khoa hc v cụng ngh.
Quỏ trỡnh chuyn i tng t cng ó v ang c bn n nhiu Vit
Nam. Tuy nhiờn, cng ging nh Trung quc, n nay hu nh rt ớt t chc
nghiờn cu trin khai ca chỳng ta hot ng theo c ch doanh nghip. Tớnh
ch huy trong qun lý cỏc t chc, tớnh bao cp, xin cho trong cp phỏt vn
vn din ra ph bin. Cỏc kt qu nghiờn cu ch dng li quy mụ th
nghim, khụng c sn xut quy mụ bỏn cụng nghip v i tr do thiu
s liờn kt gia cỏc t chc nghiờn cu v doanh nghip. Trong chin lc
phỏt trin khoa hc v cụng ngh n nm 2010 v d kin i mi c ch
qun lý hot ng khoa hc v cụng ngh, Chớnh ph ó a ra phng
hng ci cỏch h thng cỏc t chc nghiờn cu v trin khai theo nh
hng th trng. Trong ú, cỏc t chc nghiờn cu v trin khai c phõn
chia lm 2 loi vi c ch qun lý khỏc nhau: (i) cỏc t chc nghiờn cu c
bn, t chc nghiờn cu chớnh sỏch v nhng lnh vc cụng ớch vn thuc s
hu nh nc nhng c tng cng quyn t ch; (ii) cỏc t chc nghiờn
cu ng dng, phc v nhu cu ca doanh nghip c chuyn sang hot
ng nh mt doanh nghip.
Nh vy, cú th khng nh xu hng tt yu trong thi gian ti i vi
cỏc t chc nghiờn cu v trin khai l chuyn sang hot ng theo c ch
hoc nh hng th trng, gn vi nhu cu ca cỏc doanh nghip v ca xó
hi. Kinh nghim ca Trung quc cho thy thnh cụng trong ci cỏch h
thng ny cú tỏc ng ỏng k n s phỏt trin ca th trng khoa hc v
cụng ngh. Tuy nhiờn, vic trc tiờn cn lm l phi xỏc nh rừ trỡnh t tin
hnh ci cỏch. Nhng t chc no nờn c chuyn i trc, c ch chớnh
sỏch cn thit cho s chuyn i ny, mụ hỡnh t chc c th ca cỏc t chc
12
sau chuyn i nh th no. Mt h qu tt yu khỏc l sau khi chuyn i s
cú cỏc t chc b o thi, nu vy chỳng ta gii quyt hu qu ny nh th
no.
6. H thng phỏp lut
Cho n nay, Trung Quc ó xõy dng c mt h thng vn bn phỏp
lut tng i hon chnh phc v vic phỏt trin th trng khoa hc v cụng
ngh, bao gm cỏc vn bn ch yu sau:
1. Lut hp ng cụng ngh (1987).
2. Lut tin b khoa hc v cụng ngh (1993).
3. Lut cht lng sn phm (1993).
4. Lut Patent (1993).
5. Lut nhón hiu hng hoỏ (1993).
6. Lut bn quyn (1993).
7. Lut thỳc y chuyn hoỏ thnh qu khoa hc v cụng ngh
(1996).
8. iu l qun lý th trng cụng ngh (1986).
9. Bin phỏp qun lý hi ch giao dch cụng ngh (2000).
Theo ỏnh giỏ ca cỏc chuyờn gia, h thng cỏc vn bn phỏp lut nh
trờn l ó khỏ y mc dự cũn nhiu im cn phi iu chnh cho phự hp
vi tỡnh hỡnh mi. Bờn cnh vic xõy dng h thng vn bn phỏp lut nh
trờn, iu ỏng chỳ ý trong kinh nghim ca Trung quc l nc ny ó cú
nhng n lc nht nh nhm tng cng hiu lc ca cỏc vn bn phỏp lut
ú. Mt trong nhng c gng ú l tin hnh thit lp h thng cỏc c quan
trng ti x lý cỏc v tranh chp hp ng cụng ngh. õy l cụng vic c
coi l quan trng hng u, nht l trong bi cnh s v tranh chp hp ng
cụng ngh liờn tc tng trong quỏ trỡnh phỏt trin ca th trng khoa hc v
cụng ngh. Ti cỏc a phng t cỏc thnh ph thuc trung ng, cỏc thnh
ph thuc tnh hay cỏc khu vc t tr u cú cỏc c quan trng ti cụng ngh
gii quyt cỏc v tranh chp hp ng cụng ngh. Chớnh nh h thng cỏc c
quan trng ti ó tng i phỏt trin m cỏc v tranh chp c gii quyt
nhanh chúng v kp thi. iu ny ó gúp phn ỏng k gõy dng lũng tin
ca cỏc ch th giao dch hp ng cụng ngh vo hiu lc ca phỏp lut t
ú sn sng tham gia nhiu hn cỏc giao dch trờn th trng.
So vi Trung Quc, khung phỏp lý cho hot ng ca th trng khoa hc
v cụng ngh ca Vit Nam cũn rt s khai. Ly vớ d vn quyn s hu
trớ tu. Trong lnh vc khoa hc v cụng ngh, vic sao chộp v bt chc
thng em li li nhun rt ln. Nu chỳng ta cũn cha to c mt mụi
trng phỏp lý cú hiu lc cao bo v quyn s hu trớ tu thỡ khụng th cú
ng lc sỏng to v ph bin thụng qua chuyn giao cỏc sn phm trớ tu.
Hin ti, mc dự cỏc iu khon liờn quan n quyn s hu trớ tu ó c
13
xõy dng nhng li c qui nh tn mn ti b Lut dõn s v cỏc vn bn
phỏp qui di lut khỏc. iu ny mt mt gõy khú khn cho nhng i
tng c iu chnh bi cỏc qui nh mt khỏc cha cho phộp chi tit hoỏ
nhng qui nh mt cỏch thng nht. õy l mt lnh vc phc tp cn phi
c iu chnh bng mt b lut riờng.
Bờn cnh nhng thiu sút v h thng cỏc vn bn phỏp lut, hiu lc ca
phỏp lut ti Vit nam cng cũn nhiu vic cn phi lm. Trung Quc ớt nht
ó t c nhng thnh cụng ỏng k v lnh vc ny trong khi Vit Nam
hu nh cha cú bin phỏp gii quyt. H thng cỏc c quan gii quyt cỏc
v tranh chp liờn quan n hp ng cụng ngh cũn cha phỏt trin dn n
tn kộm thi gian, tin bc cho nhng ngi liờn quan. Thm chớ, cỏc v
tranh chp ó c xột x nhng vic thi hnh kt lun ca c quan trng
cha c thc hin mt cỏch nghiờm tỳc. Nhng thc t ú gúp phn to ra
tõm lý e ngi ca cỏc ch th khi tham gia cỏc giao dch chớnh thc trờn th
trng khoa hc v cụng ngh. õy cng l mt trong nhng lý do gii thớch
cho hin tng nh ó nhn nh trờn l nhng giao dch chớnh thc trờn th
trng khoa hc v cụng ngh ca Vit nam hin nay cũn quỏ ớt, mc dự
khụng ớt cỏc giao dch khụng chớnh thc vn din ra. Trong thi gian ti, nu
Vit Nam khụng chỳ trng phỏt trin h thng trng ti gii quyt cỏc tranh
chp liờn quan n hp ng cụng ngh thỡ khú cú th phỏt trin th trng
khoa hc v cụng ngh.
7. H thng t chc trung gian trờn th trng khoa hc v cụng ngh
Qua trao i ti hi tho, cỏc chuyờn gia cho rng cỏc dch v trung gian
úng vai trũ rt quan trng trong phỏt trin th trng khoa hc v cụng ngh,
c bit l nhng dch v c bn nh thụng tin cụng ngh, t vn cụng ngh,
mụi gii cụng ngh. Cỏc dch v trung gian trờn th trng khoa hc v cụng
ngh ca Trung quc ó phỏt trin c v chiu rng, chiu sõu v nhiu loi
hỡnh ó phỏt trin n mc chuyờn nghip. S lng cỏc dch v gia tng
ỏng k trong nhng nm gn õy. Theo thng kờ cha y cỏc thnh
ph ln v va ca Trung quc hin nay cú khong hn 60 nghỡn c quan
dch v trung gian cho th trng khoa hc v cụng ngh vi hn 1,1 triu
cỏn b.
8
Cỏc loi hỡnh dch v cng a dng hn, ngoi nhng dch v c bn
nh trờn cũn cú cỏc dch v v nh giỏ ti sn khoa hc v cụng ngh, cụng
ty qun lý u t mo him trong lnh vc khoa hc v cụng ngh, v.v.
Cỏc hc gi khng nh ct lừi ca dch v trung gian l con ngi, v cn
phi cú ngay mt i ng nhõn lc cú kh nng, thụng tho lnh vc ny nu
mun th trng khoa hc cụng ngh phỏt trin. Gii phỏp m phớa Trung
Quc ang tin hnh l chuyn hng hot ng ca mt s lng ln nhõn
lc thuc cỏc t chc nghiờn cu v trin khai ang chuyn i sang tham gia
8
TS.Nguyn Ngha v cng s, 2004, tr.33
14
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét