Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
hoạch xây dựng đô thị, nông thôn;
Dự án nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, hỗ trợ kỹ thuật;
Các dự án khác cho mục tiêu đầu tư phát triển;
ii) Dự án sử dụng vốn nhà nước để mua sắm tài sản nhằm duy trì hoạt
động thường xuyên của cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị
- xã hội, tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội
- nghề nghiệp, đơn vị vũ trang nhân dân;
iii) Dự án sử dụng vốn nhà nước để mua sắm tài sản nhằm phục vụ việc
cải tạo, sửa chữa lớn các thiết bị, dây chuyền sản xuất, công trình, nhà xưởng
đã đầu tư của doanh nghiệp nhà nước.
+ Hoạt động đấu thầu: là toàn bộ các hoạt động của các bên liên quan
trong quá trình lựa chọn nhà thầu
Hoạt động đấu thầu có sự tham gia của rất nhiều chủ thể, trong đó các
chủ thể chủ yếu là Bên mời thầu và Nhà thầu
+ Bên mời thầu: là chủ đầu tư hoặc tổ chức chuyên môn có đủ năng lực
và kinh nghiệm được chủ đầu tư sử dụng để tổ chức đấu thầu theo các quy
định của pháp luật về đấu thầu.
+ Nhà thầu: là các cá nhân hay tổ chức có đủ điều kiện và tư cách hợp
pháp để tham gia đấu thầu và chịu trách nhiệm về việc tham gia đấu thầu,
đứng tên dự thầu, ký kết và thực hiện hợp đồng nếu trúng thầu. Có thể phân
loại nhà thầu theo một số tiêu thức sau:
- Theo tư cách pháp lý: nhà thầu là cá nhân và nhà thầu là tổ chức
- Theo tính chất của gói thầu: nhà thầu tư vấn, nhà thầu cung cấp, nhà
thầu xây dựng, nhà thầu EPC ( Gói thầu EPC là gói thầu bao gồm toàn bộ các
công việc thiết kế, cung cấp thiết bị, vật tư và xây lắp. Loại Hợp đồng xây
dựng của gói thầu này thông thường là loại Hợp đồng chìa khóa trao tay, việc
thực hiện gói thầu chỉ thông qua một nhà thầu. Nhà thầu EPC là nhà thầu xây
Mai Thị Thu Thuỷ Thương mại Quốc tế 46
5
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
dựng tham gia đấu thầu để thực hiện gói thầu EPC. Hồ sơ mời thầu thông
thường phải bao gồm cả ba phần thiết kế (E - Engineering), cung cấp thiết bị
vật tư (P - Procurement) và xây lắp (C - Construction)).
- Theo quốc tịch của nhà thầu: nhà thầu trong nước và nhà thầu nước ngoài.
1.1.2. Các hình thức đấu thầu
1.1.2.1. Theo tính chất công việc được thực hiện trong chu trình thực hiện
dự án đầu tư, có thể chia ra các hình thức đấu thầu như sau:
+ Đấu thầu tuyển chọn tư vấn: là loại hình đấu thầu nhằm lựa chọn nhà
thầu thực hiện các công việc tư vấn từ chuẩn bị dự án ( lập, đánh giá báo cáo
quy hoạch, tổng sơ đồ phát triển kiến trúc, báo cáo nghiên cứu tiền khả thi,
báo cáo nghiên cứu khả thi), tư vấn thực hiện dự án ( khảo sát, lập thiết kế,
tổng dự toán và dự án, lập hồ sơ mời thầu, đánh giá hồ sơ dự thầu, giám sát
thi công xây dựng và lắp đặt thiết bị) cho đến tư vấn điều hành quản lý dự án,
thu xếp tài chính và các dịch vụ tư vấn khác.
+ Đấu thầu mua sắm hàng hóa: là loại hình đấu thầu nhằm lựa chọn nhà
thầu thực hiện việc cung cấp các loại máy móc, thiết bị, nguyên nhiên vật liệu
và các thiết bị cần thiết khác phục vụ cho quá trình thực hiện dự án.
+ Đấu thầu xây lắp: là loại hình đấu thầu nhằm lựa chọn nhà thầu thực
hiện những công việc thuộc quá trình xây dựng và lắp đặt thiết bị các công
trình, hạng mục công trình của dự án đầu tư.
+ Đấu thầu lựa chọn đối tác thực hiện dự án: là loại hình đấu thầu nhằm
lựa chọn nhà thầu thực hiện toàn bộ các công việc của dự án. Loại hình đấu
thầu này thường được áp dụng đối với các dự án thực hiện theo phương thức
chìa khóa trao tay, BT(xây dựng- chuyển giao), BOT( xây dựng- kinh doanh-
chuyển giao), BTO( xây dựng- chuyển giao- kinh doanh).
1.1.2.2. Theo cách lựa chọn nhà thầu:
Theo quy định hiện nay có bảy hình thức lựa chọn nhà thầu. Tuy vậy, xét
Mai Thị Thu Thuỷ Thương mại Quốc tế 46
6
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
theo tính cạnh tranh, có thể phân loại thành ba nhóm
Nhóm 1: có tính cạnh tranh cao nhất là hình thức đấu thầu rộng rãi
Nhóm 2: có tính cạnh tranh, nhưng không cao bao gồm đấu thầu hạn chế
và chào hàng cạnh tranh.
Nhóm 3: không có tính cạnh tranh bao gồm các hình thức chỉ định thầu,
mua sắm trực tiếp, tự thực hiện và hình thức lựa chọn nhà thầu trong trường
hợp đặc biệt.
Để đạt được hiệu quả kinh tế cao, cũng như tạo sự công bằng cho các
nhà thầu và tránh những hiện tượng tiêu cực có thể xảy ra trong hoạt động đấu
thẩu, Chính phủ cần có những chính sách và quy định nhằm khuyến khích
hình thức đấu thầu rộng rãi và hạn chế các hình thức đấu thầu thuộc nhóm hai
và ba kể trên.
1.1.3. Trình tự, thủ tục thực hiện đấu thầu
Quy trình thực hiện đấu thầu về cơ bản gồm sáu bước như sau:
B1 : Chuẩn bị đấu thầu
Sơ tuyển nhà thầu : Việc sơ tuyển nhà thầu được thực hiện trước khi tổ
chức đấu thầu, là công việc bắt buộc phải tiến hành nhằm chọn được các nhà
thầu có đủ năng lực và kinh nghiệm theo yêu cầu của gói thầu để mời tham
gia đấu thầu những gói thầu có giá trị cao, quy mô lớn. Cụ thể là những gói
thầu mua sắm hàng hóa, gói thầu EPC có giá trị gói thầu từ ba trăm tỷ đồng
trở lên; và gói thầu xây lắp có giá trị gói thầu từ hai trăm tỷ đồng trở lên.
Trình tự thực hiện sơ tuyển bao gồm:
- Lập hồ sơ mời sơ tuyển
• Thông báo mời sơ tuyển
• Tiếp nhận và quản lý hồ sơ dự sơ tuyển
• Đánh giá hồ sơ dự sơ tuyển
• Trình và phê duyệt kết quả sơ tuyển
Mai Thị Thu Thuỷ Thương mại Quốc tế 46
7
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
• Thông báo kết quả sơ tuyển
- Tiêu chuẩn đánh giá hồ sơ dự sơ tuyển phải được nêu trong hồ sơ mời
sơ tuyển (theo mẫu hồ sơ mời sơ tuyển do Chính phủ quy định) bao gồm:
• Tiêu chuẩn về năng lực kỹ thuật,
• Tiêu chuẩn về năng lực tài chính;
• Tiêu chuẩn về kinh nghiệm.
- Thời gian sơ tuyển tối đa là 30 ngày đối với đấu thầu trong nước và 45
ngày đối với đấu thầu quốc tế, kể từ ngày phát hành hồ sơ đến thời điểm có
kết quả.
Lập hồ sơ mời thầu : được lập theo mẫu do Chính phủ quy định cụ thể
đối với từng loại gói thầu các nhau, nhưng về cơ bản, hồ sơ mời thầu bao gồm
các nội dung sau đây:
Yêu cầu về mặt kỹ thuật:
- Đối với gói thầu dịch vụ tư vấn, bao gồm các yêu cầu về kiến thức và
kinh nghiệm chuyên môn đối với chuyên gia (điều khoản tham chiếu);
- Đối với gói thầu mua sắm hàng hóa, bao gồm yêu cầu về phạm vi cung
cấp, số lượng, chất lượng hàng hoá được xác định thông qua đặc tính, thông
số kỹ thuật, tiêu chuẩn công nghệ, tiêu chuẩn sản xuất, thời gian bảo hành,
yêu cầu về môi trường và các yêu cầu cần thiết khác;
- Đối với gói thầu xây lắp, bao gồm yêu cầu theo hồ sơ thiết kế kỹ thuật
kèm theo bảng tiên lượng, chỉ dẫn kỹ thuật và các yêu cầu cần thiết khác;
Yêu cầu về mặt tài chính, thương mại, bao gồm các chi phí để thực
hiện gói thầu, giá chào và biểu giá chi tiết, điều kiện giao hàng, phương thức
và điều kiện thanh toán, nguồn tài chính, đồng tiền dự thầu và các điều khoản
nêu trong điều kiện chung và điều kiện cụ thể của hợp đồng.
Tiêu chuẩn đánh giá, yêu cầu quan trọng, điều kiện ưu đãi (nếu có),
thuế, bảo hiểm và các yêu cầu khác.
Mai Thị Thu Thuỷ Thương mại Quốc tế 46
8
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Mời thầu: căn cứ vào hình thức lựa chọn nhà thầu mà chủ đầu tư tiến
hành mời thầu theo hai hình thức sau:
Thông báo mời thầu trên các phương tiện thông tin đại chúng đối với
đấu thầu rộng rãi. Thời gian thông báo mời thầu tối thiểu là 10 ngày trước khi
phát hành hồ sơ. Phải đăng tải thông tin trên tờ báo Đấu thầu của Bộ KH-
ĐT ba kỳ liên tiếp và trên trang thông tin điện tử về đấu thầu đối với đấu thầu
trong nước, đồng thời phải đăng tin trên một tờ báo tiếng Anh được phát hành
rộng rãi trong nước đối với đấu thầu quốc tế.
Gửi thư mời thầu tới các nhà thầu trong danh sách mời tham gia đấu
thầu đối với đấu thầu hạn chế hoặc đấu thầu rộng rãi có sơ tuyển.
B2 : Tổ chức đấu thầu
Phát hành hồ sơ mời thầu: Hồ sơ mời thầu được phát hành cho các nhà
thầu tham gia đấu thầu rộng rãi, cho các nhà thầu theo danh sách được mời
tham gia đấu thầu hạn chế hoặc cho các nhà thầu đã vượt qua bước sơ tuyển.
Trường hợp hồ sơ mời thầu cần sửa đổi sau khi phát hành thì phải thông báo
đến các nhà thầu đã nhận hồ sơ mời thầu tối thiểu mười ngày trước thời điểm
đóng thầu
Tiếp nhận và quản lý hồ sơ dự thầu: bên mời thầu tiếp nhận và quản lý
hồ sơ dự thầu theo chế độ quản lý hồ sơ mật. Đối với nhà thầu, nếu muốn sửa
đổi hoặc rút hồ sơ dự thầu phải có gửi văn bản đề nghị tới bên mời thầu trước
thời điểm đóng thầu.
Mở thầu: phải được tiến hành công khai ngay sau thời điểm đóng thầu
theo đúng thời gian và địa điểm quy định trong hồ sơ mời thầu. Thông tin
chính nêu trong hồ sơ dự thầu của từng nhà thầu phải được công bố trong
buổi mở thầu, được ghi lại trong biên bản mở thầu và phải có chữ ký xác nhận
của đại diện các nhà thầu, đại diện bên mời thầu, đại diện các cơ quan liên
quan tham dự lễ mở thầu. Hồ sơ được mở theo thứ tự chữ cái tên nhà thầu và
theo trình tự như sau:
Mai Thị Thu Thuỷ Thương mại Quốc tế 46
9
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Kiểm tra niêm phong
Mở hồ sơ, đọc và ghi vào biên bản các thông tin sau:
Tên nhà thầu
Số lượng bản gốc, bản chụp hồ sơ
Thời gian có hiệu lực của hồ sơ
Văn bản đề nghị sửa đổi hồ sơ (nếu có)
Các thông tin khác có liên quan
B3 : Đánh giá hồ sơ dự thầu
Nguyên tắc đánh giá hồ sơ dự thầu:
- Phải căn cứ vào tiêu chuẩn đánh giá hồ sơ dự thầu và các yêu cầu khác
trong hồ sơ mời thầu.
- Phải căn cứ vào hồ sơ dự thầu đã nộp và các tài liệu giải thích làm rõ
hồ sơ dự thầu của nhà thầu.
- Tuân theo trình tự do luật này quy định.
Phương pháp đánh giá hồ sơ dự thầu
- Việc đánh giá hồ sơ dự thầu phải được thể hiện thông qua tiêu chuẩn
đánh giá trong hồ sơ mời thầu.
- Tiêu chuẩn đánh giá hồ sơ dự thầu gồm tiêu chuẩn đánh giá về năng
lực, kinh nghiệm trong trường hợp không áp dụng sơ tuyển; tiêu chuẩn đánh
giá về mặt kỹ thuật; tiêu chuẩn đánh giá tổng hợp đối với gói thầu dịch vụ tư
vấn hoặc các nội dung để xác định chi phí trên cùng một mặt bằng về kỹ
thuật, tài chính, thương mại để so sánh, xếp hạng các hồ sơ dự thầu đối với
gói thầu mua sắm hàng hóa, xây lắp, gói thầu EPC.
Trình tự đánh giá bao gồm hai giai đoạn: đánh giá sơ bộ nhằm loại bỏ
những hồ sơ không hợp lệ và đánh giá chi tiết những hồ sơ đã qua vòng đánh
giá sơ bộ. Thủ tục tiến hành đánh giá chi tiết về cơ bản bao gồm đánh giá về
năng lực và kinh nghiệm của nhà thầu, đánh giá về mặt kỹ thuật và xác định
Mai Thị Thu Thuỷ Thương mại Quốc tế 46
10
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
giá đánh giá.
Đánh giá sơ bộ hồ sơ dự thầu để loại bỏ các hồ sơ dự thầu không hợp
lệ, không bảo đảm yêu cầu quan trọng của hồ sơ mời thầu.
Đánh giá chi tiết hồ sơ dự thầu được thực hiện như sau:
- Đánh giá về mặt kỹ thuật để xác định các hồ sơ dự thầu đáp ứng cơ bản
yêu cầu của hồ sơ mời thầu;
- Đối với gói thầu mua sắm hàng hóa, xây lắp, gói thầu EPC thì xác định
chi phí trên cùng một mặt bằng về kỹ thuật, tài chính, thương mại để so sánh,
xếp hạng các hồ sơ dự thầu. Đối với gói thầu dịch vụ tư vấn thì đánh giá tổng
hợp để so sánh, xếp hạng các hồ sơ dự thầu; riêng gói thầu dịch vụ tư vấn có
yêu cầu kỹ thuật cao thì xem xét đề xuất về mặt tài chính đối với nhà thầu xếp
thứ nhất về mặt kỹ thuật.
Làm rõ hồ sơ dự thầu:
- Nhà thầu không được thay đổi, bổ sung hồ sơ dự thầu sau thời điểm
đóng thầu.
- Sau khi mở thầu, nhà thầu có trách nhiệm làm rõ hồ sơ dự thầu khi có
yêu cầu của bên mời thầu. Việc làm rõ hồ sơ dự thầu được thực hiện dưới hình
thức trao đổi trực tiếp hoặc gián tiếp, nhưng phải bảo đảm không làm thay đổi
nội dung cơ bản của hồ sơ dự thầu đã nộp, không thay đổi giá dự thầu
- Việc làm rõ hồ sơ dự thầu chỉ được thực hiện giữa bên mời thầu và nhà
thầu có hồ sơ dự thầu cần phải làm rõ.
Thời gian có hiệu lực của hồ sơ dự thầu tối đa là 180 ngày kể từ thời
điểm đóng thầu, trong trường hợp cần thiết có thể yêu cầu gia hạn nhưng
không quá 30 ngày.
- Thời gian đánh giá hồ sơ dự thầu tối đa là 45 ngày đối với đấu thầu trong
nước và 60 ngày đối với đấu thầu quốc tế, kể từ ngày mở thầu đến thời điểm chủ
đầu tư có báo cáo về kết quả đấu thầu trình người có thẩm quyền xét duyệt.
Mai Thị Thu Thuỷ Thương mại Quốc tế 46
11
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
B4 : Thẩm định và phê duyệt kết quả đấu thầu
Căn cứ vào hình thức đấu thầu, nhà thầu đáp ứng đầy đủ các điều kiện
theo quy định đối với hình thức đấu thầu đó sẽ được xét duyệt trúng thầu. Bên
mời thầu phải lập báo cáo về kết quả đấu thầu để chủ đầu tư trình người có
thầm quyền xem xét, quyết định và gửi đến cơ quan, tổ chức có trách nhiệm
thẩm định và xét duyệt.
Đối với đấu thầu cung cấp dịch vụ tư vấn:
Nhà thầu tư vấn được xem xét đề nghị trúng thầu khi đáp ứng đầy đủ các
điều kiện sau đây:
- Có hồ sơ dự thầu hợp lệ
- Có đề xuất về mặt kỹ thuật bao gồm năng lực, kinh nghiệm, giải pháp
và nhân sự được đánh giá là đáp ứng yêu cầu
- Có điểm tổng hợp về mặt kỹ thuật và về mặt tài chính cao nhất; trường
hợp gói thầu có yêu cầu kỹ thuật cao thì có điểm về mặt kỹ thuật cao nhất
- Có giá đề nghị trúng thầu không vượt giá gói thầu được duyệt
Xét duyệt trúng thầu đối với đấu thầu mua sắm hàng hóa, xây lắp và
EPC:
Nhà thầu sẽ được xem xét đề nghị trúng thầu khi đáp ứng đầy đủ các
điều kiện sau đây:
- Có hồ sơ dự thầu hợp lệ
- Được đánh giá là đáp ứng yêu cầu về năng lực, kinh nghiệm
- Có đề xuất về mặt kỹ thuật được đánh giá là đáp ứng yêu cầu theo hệ
thống điểm hoặc theo tiêu chí “đạt”, “không đạt”
- Có chi phí thấp nhất trên cùng một mặt bằng
- Có giá đề nghị trúng thầu không vượt giá gói thầu được duyệt
Trình duyệt và thẩm định kết quả đấu thầu:
- Bên mời thầu phải lập báo cáo về kết quả đấu thầu để chủ đầu tư trình
Mai Thị Thu Thuỷ Thương mại Quốc tế 46
12
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
người có thẩm quyền xem xét, quyết định và gửi đến cơ quan, tổ chức có
trách nhiệm thẩm định.
- Cơ quan, tổ chức được giao nhiệm vụ thẩm định có trách nhiệm lập báo
cáo thẩm định kết quả đấu thầu trên cơ sở báo cáo của chủ đầu tư để trình
người có thẩm quyền xem xét, quyết định.
- Thời gian thẩm định tối đa là 20 ngày đối với từng nội dung về kế
hoạch đấu thầu, hồ sơ mòi thầu, kết quả lựa chọn nhà thầu. Gói thầu thuộc
thẩm quyền phê duyệt của Thủ tướng chính phủ thì thời gian thẩm định tối đa
là 30 ngày đối với các nội dung về kế hoạch đấu thầu, kết quả lựa chọn nhà
thầu.
Phê duyệt kết quả đấu thầu:
- Người có thẩm quyền chịu trách nhiệm xem xét, phê duyệt kết quả đấu
thầu trên cơ sở báo cáo về kết quả đấu thầu và báo cáo thẩm định kết quả đấu
thầu.
- Văn bản phê duyệt kết quả đấu thầu phải có các nội dung sau đây:
a) Tên nhà thầu trúng thầu;
b) Giá trúng thầu;
c) Hình thức hợp đồng;
d) Thời gian thực hiện hợp đồng;
đ) Các nội dung cần lưu ý (nếu có).
- Trường hợp không có nhà thầu trúng thầu, trong văn bản phê duyệt kết
quả đấu thầu phải nêu rõ không có nhà thầu nào trúng thầu và hủy đấu thầu để
thực hiện lựa chọn nhà thầu theo quy định của Luật này.
Thông báo kết quả đấu thầu:
- Việc thông báo kết quả đấu thầu được thực hiện ngay sau khi có quyết
định phê duyệt kết quả đấu thầu của người có thẩm quyền.
Mai Thị Thu Thuỷ Thương mại Quốc tế 46
13
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
- Trong thông báo kết quả đấu thầu không phải giải thích lý do đối với
nhà thầu không trúng thầu.
Các mốc thời gian chính trong quá trình đấu thầu:
- Thời gian sơ tuyển : tối đa 30 ngày (đối với đấu thầu trong nước), tối
đa 45 ngày (đối với đấu thầu Quốc tế).
- Thông báo mời thầu: tối thiểu 10 ngày trước khi phát hành Hồ sơ mời
thầu.
- Thời gian dành cho nhà thầu chuẩn bị Hồ sơ dự thầu : tối thiểu 15 ngày
(đối với đấu thầu trong nước), tối thiểu 30 ngày (đối với đấu thầu Quốc tế).
- Thời gian có hiệu lực của hồ sơ dự thầu tối đa là 180 ngày kể từ thời
điểm đóng thầu; Có thể gia hạn thời gian có hiệu lực của hồ sơ dự thầu nhưng
không quá 30 ngày.
- Mở thầu : tiến hành ngay sau thời điểm đóng thầu (điều 33).
- Thời gian đánh giá Hồ sơ dự thầu : tối đa 45 ngày (đối với đấu thầu
trong nước), tối đa 60 ngày (đối với đấu thầu Quốc tế).
- Thời gian thẩm định :
+ Tối đa 20 ngày cho việc thẩm định từng nội dung kế hoạch đấu thầu,
hồ sơ mời thầu, kết quả lựa chọn nhà thầu.
+ Tối đa 30 ngày cho việc thẩm định từng nội dung kế hoạch đấu thầu,
kết quả lựa chọn nhà thầu (đối với các dự án, gói thầu do Thủ tướng Chính
phủ quyết định).
B5 : Thông báo kết quả đấu thầu
Ngay sau khi nhận được quyết định phê duyệt kết quả đấu thầu, bên mời
thầu phải gửi văn bản thông báo kết quả đấu thầu cho các nhà thầu tham dự
thầu. Riêng đối với nhà thầu trúng thầu, còn phải gửi kế hoạch thương thảo,
hoàn thiện hợp đồng.
Mai Thị Thu Thuỷ Thương mại Quốc tế 46
14
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét